Blog

  • Prawnicy Lawyer Line

    Jak założyć fundację?


    Fundacja jest organizacją pozarządową ustanawianą przez fundatora w oświadczeniu woli złożonym przed notariuszem (lub w testamencie), uzyskującą osobowość prawną z chwilą wpisania do Krajowego Rejestru Sądowego. Zgodnie z art. 1 ustawy o fundacjach z dnia 6 kwietnia 1984 r. fundacja może być ustanowiona dla realizacji celów społecznie lub gospodarczo użytecznych, w szczególności takich, jak: ochrona zdrowia, rozwój gospodarki i nauki, oświata i wychowanie, kultura i sztuka, opieka i pomoc społeczna, ochrona środowiska oraz opieka nad zabytkami. Istotą fundacji jest istnienie majątku przeznaczonego przez fundatora na publicznie użyteczny cel. Po zarejestrowaniu fundacji opiekę nad majątkiem oraz odpowiedzialność za realizację celów przejmuje zarząd. Co ważne, po ustanowieniu fundacji i jej wpisie do KRS nie ma możliwości, żeby do fundacji dołączyli nowi fundatorzy. Mogą oni wówczas jedynie wspierać działalność fundacji jako niezależne osoby fizyczne i prawne, ewentualnie jako członkowie organów fundacji.

    Fundator

    Osobę tworzącą fundację nazywamy fundatorem. Zgodnie z art. 2 u.o.f. fundatorem może być osoba fizyczna niezależnie od jej obywatelstwa i miejsca zamieszkania bądź osoba prawna mająca siedzibę w Polsce lub za granicą. Możliwe są w tym zakresie różne kombinacje. Fundatorami może być np. jedna osoba fizyczna i kilka osób prawnych bądź też odwrotnie, możliwe jest również założenie fundacji tylko przez jedną osobę – fizyczną lub prawną. Fundacje mogą tworzyć zarówno podmioty krajowe, jak i zagraniczne, jednakże siedziba nowopowstającej fundacji musi mieścić się na terytorium RP.

    Zadanie fundatora w procesie tworzenia fundacji polega na: złożeniu oświadczenia o ustanowieniu fundacji (w formie aktu notarialnego) i przeznaczeniu na jej rzecz określonego majątku, sporządzeniu statutu oraz zarejestrowaniu fundacji w Krajowym Rejestrze Sądowym. Do sporządzenia statutu czy rejestracji fundacji w KRS fundator może wyznaczyć inną osobę, udzielając jej pisemnego pełnomocnictwa.

    Etapy tworzenia fundacji

    W celu założenia fundacji i doprowadzenia do podjęcia przez nią działalności konieczne jest wykonanie następujących kroków: ustanowienie aktu fundacyjnego i ustalenie wysokości funduszu założycielskiego; opracowanie statutu (który określa organizację i sposób działania fundacji); zarejestrowanie fundacji w Krajowym Rejestrze Sądowym.

    Akt fundacyjny

    Akt fundacyjny (założycielski) to oświadczenie woli fundatora zmierzające do ustanowienia fundacji. Powinno być ono złożone w formie aktu notarialnego albo zawarte w testamencie (jest to jedyny wyjątek, kiedy nie wymaga się formy aktu notarialnego). Jeśli fundatora reprezentuje pełnomocnik, to wówczas osoba ta musi mieć pełnomocnictwo ustanowione również w formie aktu notarialnego (art. 99 § 1 k.c. w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy o fundacjach). Należy podkreślić, iż akt fundacyjny musi być tożsamy treściowo ze statutem fundacji. Jego treść należy zweryfikować przed podpisaniem go przez fundatorów.

    W akcie fundator powinien wskazać cel fundacji oraz składniki majątkowe przeznaczone na jego realizację. Mogą znaleźć się w nim także inne postanowienia, np. nazwa fundacji, czy sposoby realizacji celów. W swoim oświadczeniu fundator może wskazać ministra, który będzie sprawował nadzór nad fundacją. Wybierając właściwego ministra, należy przyjrzeć się głównym celom fundacji i wskazać tego ministra, z którego zakresem działań wiążą się one najściślej. Można tego dokonać także na późniejszym etapie zakładania fundacji, czyli w trakcie rejestracji sądowej.

    Fundusz założycielski

    Jak już była o tym mowa powyżej, w akcie założycielskim fundator powinien wskazać cel fundacji oraz składniki majątkowe przeznaczone na jego realizację. Środki zadeklarowane przez fundatora powinny umożliwić rozpoczęcie działań organizacji. Majątek ten stanie się tzw. funduszem założycielskim. W myśl art. 3 ust. 3 u.o.f. na fundusz założycielski składać się mogą: pieniądze, papiery wartościowe oraz oddane na własność fundacji rzeczy ruchome i nieruchomości. Minimalna wysokość funduszu założycielskiego będzie zależała od tego, czy fundacja planuje podjąć działalność gospodarczą, czy też nie. W przypadku fundacji, które nie chcą prowadzić działalności gospodarczej nie zostało sprecyzowane w ustawie, ile powinna wynosić minimalna wartość składników majątku. Warto jednak zaznaczyć, iż fundacja nie może być całkowicie pozbawiona majątku, bowiem stanowi to podstawę do jej likwidacji. Jeżeli natomiast fundacja ma zamiar prowadzić działalność gospodarczą, wartość środków majątkowych fundacji przeznaczonych na działalność gospodarczą nie może być mniejsza niż tysiąc złotych.

    Statut

    W przypadku fundacji statut jest sporządzany i uchwalany przez fundatora. Może on także udzielić pełnomocnictwa w tym zakresie innej osobie. Fundacje działają na podstawie statutu oraz ustawy o fundacjach. Statut stanowi pisemne potwierdzenie informacji o zasadach działania fundacji, wyznacza granice, na których organizacja opiera swoją aktywność. Statut stanowi zatem źródło wewnętrznego prawa obowiązującego w fundacji. Zgodnie z art. 5 u.o.f. musi on zawierać następujące elementy: nazwę, siedzibę i majątek fundacji, cele fundacji, zasady, formy i zakres działalności fundacji, skład i organizację zarządu, sposób powoływania oraz obowiązki i uprawnienia tego organu i jego członków. Ponadto statut może zawierać także inne postanowienia, w szczególności (a zatem jest to wyliczenie przykładowe) dotyczące prowadzenia przez fundację działalności gospodarczej, dopuszczalności i warunków jej połączenia z inną fundacją, zmiany celu lub statutu, bądź też przewidywać tworzenie obok zarządu innych organów fundacji. Statut jest prawomocny od momentu zatwierdzenia go przez sąd.

    Rejestracja fundacji w Krajowym Rejestrze Sądowym

    Aby fundacja mogła rozpocząć swą działalność, musi uzyskać osobowość prawną. W tym celu należy ją zarejestrować w rejestrze stowarzyszeń, organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz publicznych zakładów opieki zdrowotnej, który to rejestr jest prowadzony przez właściwy miejscowo ze względu na siedzibę fundacji Wydział Sądu Rejonowego – Krajowego Rejestru Sądowego. Jeżeli natomiast fundacja zamierza prowadzić działalność gospodarczą powinna być również wpisana do rejestru przedsiębiorców KRS. Należy pamiętać, iż na złożenie wniosku o zarejestrowanie fundacji mamy 7 dni od daty podpisania aktu notarialnego, czyli od daty zaistnienia zdarzenia uzasadniającego wpis. Obowiązek ten należy do fundatora/fundatorów (ew. upoważnionej przez niego osoby) bądź też do zarządu fundacji. W związku z tym należy wypełnić właściwe formularze oraz przygotować wymagane dokumenty i załączniki.

    Wniosek o rejestrację fundacji w KRS składa się na urzędowych formularzach:

    • KRS-W20 – jest to formularz podstawowy, zawierający główną treść wniosku, przeznaczony do zgłoszenia fundacji – jego nazwy, siedziby itp. Na pierwszej stronie formularza podstawowego zamieszczona jest krótka instrukcja, zgodnie z którą trzeba go wypełnić. Działając zgodnie z instrukcją unikniemy błędów;
    • KRS-WK – załącznik służący do zgłoszenia osób wchodzących w skład zarządu;
    • KRS-WK – załącznik służący do zgłoszenia osób wchodzących w skład organu kontroli wewnętrznej;
    • KRS-WF – dotyczący danych fundatorów;
    • KRS-WM – przeznaczony jest do wskazania zakresu działalności gospodarczej i tym samym zgłoszenia fundacji do rejestru przedsiębiorców. Składamy go wyłącznie wówczas, gdy organizacja ma zapisaną w statucie możliwość prowadzenia działalności gospodarczej i chce rozpocząć tę działalność zaraz po zarejestrowaniu. W formularzu tym należy dokładnie wskazać kody PKD działalności gospodarczej, którą ma zamiar prowadzić fundacja. Muszą być one tożsame z przedmiotem działalności gospodarczej wymienionym w statucie. Jeżeli w tym zakresie sąd stwierdzi błędy, zwróci wniosek o wpis fundacji do KRS albo wpisze fundację do KRS, lecz nie zostanie tej organizacji nadany numer NIP. Wówczas trzeba będzie składać dodatkowy wniosek o wpis prawidłowych kodów PKD do KRS i z tego tytułu uiszczać dodatkową opłatę sądową.

    Inne formularze składa się, jeśli fundacja powstała wskutek połączenia lub podziału (KRS-WH) bądź też, jeżeli fundacja przewiduje jednostki terenowe (KRS-WA).

    Dokumentami, które należy dołączyć do wniosku o wpis nowopowstającej fundacji są:

    • akt fundacyjny sporządzony w formie notarialnej bądź testament ustanawiający fundację – w przypadku powołania fundacji testamentem;
    • oświadczenie wskazujące właściwego ministra nadzoru, jeżeli nie znalazło się ono w akcie fundacyjnym;
    • statut fundacji podpisany przez fundatora (w trzech egzemplarzach);
    • uchwały o powołaniu władz fundacji;
    • dowód dokonania opłaty za wpis do KRS.

    Jeżeli fundacja rejestruje również działalność gospodarczą składa dodatkowo:

    • uwierzytelnione notarialnie albo złożone przed sędzią lub upoważnionym pracownikiem sądu wzory podpisów osób upoważnionych do reprezentowania fundacji;
    • zgłoszenie identyfikacyjne do Urzędu Skarbowego (druk NIP-2) wraz ze wskazaniem właściwego naczelnika US;
    • wniosek o wpis w rejestrze REGON (druk RG-1)

    Wszystkie dokumenty muszą być przedłożone w oryginałach albo kopiach potwierdzonych przez notariusza. Wniosek składa się z pojedynczych oryginalnych egzemplarzy formularzy i dokumentów oraz trzech egzemplarzy statutu, bowiem zostaną one wysłane do organów nadzoru tj. właściwego ministra i starosty powiatu.

    Koszty rejestracji fundacji

    Rejestracja fundacji nieprowadzącej działalności gospodarczej to koszt 250,00 zł. Rejestracja fundacji prowadzącej działalność gospodarczą podlega opłacie sądowej w wysokości 600 zł (500,00 zł za wpis do Rejestru przedsiębiorców KRS oraz 100,00 zł za ogłoszenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym).

    Czas trwania rejestracji fundacji

    Czas rejestracji fundacji to okres od 1 miesiąca do nawet 3 miesięcy.

    Korzyści związane z działalnością fundacji

    Prowadzenie działalności przy pomocy fundacji umożliwia osiągnięcie pewnych korzyści podatkowych. W pierwszej kolejności wskazać należy, że dochody fundacji (jako dochody podatników, których celem statutowym jest działalność naukowa, naukowo-techniczna, oświatowa, ochrony środowiska, ochrony zdrowia i pomocy społecznej – w części przeznaczonej na te cele) są zwolnione z podatku dochodowego od osób prawnych. Zwolnienie z CIT obejmuje tylko te środki, które zostaną przeznaczone na cele statutowe, zatem bardzo ważne jest właściwe określenie tych celów i takie wydatkowanie środków, które zmierza do ich osiągnięcia. Ponadto osoby fizyczne mogą od dochodów odliczyć darowizny przekazane fundacjom mającym status organizacji pożytku publicznego. Co ważne, sama fundacja, która dostaje pieniądze, rzeczy ruchome lub prawa majątkowe w formie spadku, zapisu lub darowizny, nie płaci podatku od spadków i darowizn. Takie dokapitalizowanie fundacji nie podlega opodatkowaniu podatkowi spadkowemu ani dochodowemu.

    Prowadzenie działalności w formie fundacji staje się zatem niezwykle korzystną formą działalności dla osób chcących zainwestować majątek na realizację celów społecznie użytecznych, a jednocześnie zyskiwać na tym pod względem podatkowym.


    Wróć do bloga

Top

Kontakt

LAWYER LINE Sp. z o.o.

ul. Działowa 16/55

61-747 Poznań

kancelaria@lawyerline.pl

+48 577 138 800