Blog

  • Prawnicy Lawyer Line

    Zmiany w unijnym systemie ochrony znaków towarowych


    Znak towarowy, jako dobro niematerialne, jest bez wątpienia jednym z głównych składników majątku przedsiębiorstwa. Prowadząc działalność gospodarczą w wielu krajach Unii Europejskiej, warto rozważyć celowość rejestracji unijnego znaku towarowego, który zapewnia ochronę prawną we wszystkich 28 państwach członkowskich UE. Unijny znak towarowy ma charakter jednolity i wywołuje jednakowe skutki prawne w całej Unii Europejskiej. Organem odpowiedzialnym za rejestrację znaków unijnych jest Urząd Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (EUIPO) z siedzibą w Alicante.

    System ochrony znaków towarowych na poziomie UE od pewnego czasu wymagał nowelizacji, a także dostosowania go do ery Internetu oraz postępujących zmian technologicznych. W konsekwencji, 16 grudnia 2015 r. uchwalono Dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2436 dotyczącą znaków towarowych oraz Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2424 zmieniające Rozporządzenie Rady (WE) nr 207/2009 z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie wspólnotowego znaku towarowego (dalej: „rozporządzenie zmieniające”). Zasadniczym celem wprowadzanych zmian był wzrost innowacyjności i ożywienia gospodarczego poprzez zwiększenie dostępności i efektywności systemów rejestracji znaków towarowych. Natomiast w wyniku uproszczenia procedur zgłaszania i rejestracji znaków towarowych, nastąpiła modernizacja systemu wspólnotowego i harmonizacja krajowych systemów znaków towarowych. Założeniem reformy prawodawstwa unijnego było również usprawnienie postępowań i zwiększenie pewności prawa, a także wyraźne określenie zadań Urzędu UE ds. Własności Intelektualnej (EUIPO), w szczególności ram współpracy i konwergencji praktyk między EUIPO a urzędami zajmującymi się ochroną własności intelektualnej w państwach członkowskich. Prawodawca unijny uznał, iż dla wspierania funkcjonowania rynku wewnętrznego niezbędne jest zbliżenie zarówno przepisów prawa materialnego (a zatem regulacji wskazujących warunki uzyskania i utrzymania w mocy zarejestrowanego znaku towarowego), jak i przepisów proceduralnych obowiązujących w państwach członkowskich.

    Dnia 23 marca 2016 r., po wejściu w życie pierwszej części zmian wprowadzonych rozporządzeniem zmieniającym nr 2015/2424 Urząd Harmonizacji Rynku Wewnętrznego (OHIM) zmienił nazwę na Urząd Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (ang. European Union Intellectual Property Office, EUIPO) a znak wspólnotowy (CTM) został zastąpiony przez znak towarowy Unii Europejskiej (zwany znakiem unijnym, EUTM). Zmodyfikowano również system opłat za znaki towarowe oraz dokonano zmian w postępowaniu przed EUIPO (m.in. w zakresie rozpatrywania zgłoszeń znaków, podstaw względnych i bezwzględnych udzielenia prawa ochronnego, czy też rozpatrywania sprzeciwów i wniosków o unieważnienie).

    Pozostałe zmiany wprowadzone rozporządzeniem zmieniającym nr 2015/2424 weszły w życie w dniu 1 października 2017 r., bowiem część przepisów wymagała rozbudowania aktami prawa wtórnego. Przybrały one postać dwóch odrębnych aktów prawnych: rozporządzenia delegowanego (dalej: EUTMDR) oraz rozporządzenia wykonawczego (dalej: EUTMIR), które przyjęto 18 maja 2017 r., a zaczęły obowiązywać z początkiem października 2017 r.

    Od dnia 1 października 2017 r. znajdują również zastosowanie przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2017/1001 z dnia 14 czerwca 2017 r. w sprawie znaku towarowego Unii Europejskiej (dalej: EUTMR), uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 207/2009. Do najistotniejszych zmian, które nastąpiły po 30 września 2017 r. należy zaliczyć: zniesienie wymogu przedstawienia znaku towarowego w postaci graficznej, wprowadzenie do systemu unijnego znaków certyfikujących oraz kolejne zmiany w procedurze przed EUIPO.

    Zniesienie wymogu graficznego przedstawiania znaków towarowych

    Jedną z najważniejszych zmian w prawie unijnych znaków towarowych jest zniesienie wymogu przedstawienia znaku w postaci graficznej. Oznacza to, iż po 30 września 2017 r. znak towarowy można przedstawić w dowolnej formie z wykorzystaniem ogólnie dostępnej techniki, pod warunkiem, że dany sposób przedstawienia będzie jasny, precyzyjny, samodzielny, łatwo dostępny, zrozumiały, trwały i obiektywny. Powyższa zmiana ma na celu dopuszczenie do rejestracji znaków towarowych, które można przedstawić wyłącznie w formie elektronicznej (np. znaki multimedialne tj. znaki składające się z obrazu i dźwięku lub obejmujące obraz i dźwięk; znaki ruchowe; hologramy). W przypadku tych znaków do wniosku można będzie dołączyć plik audiowizualny zawierający kombinację obrazu i dźwięku bądź też film wideo ukazujący ruch lub zmianę położenia w znaku.

    W ten sposób ułatwiono proces zgłaszania znaków, które nie mają charakteru wizualnego (znaki dźwiękowe) lub zawierają ruchome obrazy (znaki ruchowe), bowiem zamiast polegać na przedstawieniach graficznych, do odtworzenia będzie można wykorzystać urządzenia elektroniczne. Zatem w przypadku znaków dźwiękowych nie będzie już konieczności przedstawiania ich w postaci graficznej za pomocą tradycyjnego zapisu nutowego, a jedynie wystarczy załączenie pliku audio. Rezultatem przedmiotowych zmian ma być stworzenie systemu chroniącego oznaczenia w takiej formie, w jakiej są zgłaszane („what you see is what you get”). W założeniu EUIPO zmiany zwiększą przejrzystość rejestru znaków towarowych UE i ułatwią jego przeszukiwanie, a także zapewnią użytkownikom większą pewność prawną oraz zmniejszą ilość sprzeciwów wobec rejestracji znaków towarowych wnoszonych ze względów formalnych.

    Unijne znaki certyfikujące

    Znak certyfikujący jest nowym rodzajem znaku towarowego Unii Europejskiej wprowadzonym obok indywidualnego unijnego znaku towarowego oraz unijnego znaku wspólnego, chociaż w systemach niektórych państw członkowskich znaki te istnieją już od kilku lat (np. w Polsce odpowiednikiem znaku certyfikującego jest wspólny znak towarowy gwarancyjny). Zgodnie z art. 83 ust. 1 EUTMR unijny znak certyfikujący jest oznaczeniem pozwalającym „odróżnić towary lub usługi, które zostały certyfikowane przez właściciela znaku pod względem materiału, sposobu produkcji towarów lub świadczenia usług, jakości, dokładności lub innych właściwości, z wyjątkiem pochodzenia geograficznego, od towarów i usług, które nie są w ten sposób certyfikowane”.

    Znak certyfikujący UE przede wszystkim ma służyć zagwarantowaniu określonych cech oznaczonych nim towarów i usług. W związku z tym wnioskując o niego należy przedłożyć tzw. regulamin używania znaku, który stanowi istotę unijnego znaku certyfikującego. W praktyce oznacza to, iż towary i usługi opatrzone tym znakiem są zgodne z konkretnym standardem wskazanym w regulaminie używania i podlegają kontroli w ramach odpowiedzialności właściciela znaku. Regulamin używania znaku należy przedłożyć w terminie dwóch miesięcy od daty zgłoszenia i powinien on zawierać w szczególności: opis charakterystycznych cech towarów i usług, które mają być certyfikowane znakiem, warunki używania znaku, sposoby badań i nadzorowania stosowane przez właściciela znaku certyfikującego. Do przedmiotowego regulaminu należy także dołączyć wykaz towarów i usług, co do których zgłoszono znak certyfikujący UE.

    Warto podkreślić, iż unijny znak certyfikujący podlega dwóm istotnym ograniczeniom. Po pierwsze, właściciel znaku certyfikującego nie może go używać w odniesieniu do towarów i usług objętych tym znakiem. Ponadto właścicielem znaku nie może być osoba prowadząca działalność związaną z dostawą towarów i usług rodzaju objętego certyfikatem. Po drugie, znaku certyfikującego nie można zgłaszać w celu odróżnienia towarów lub usług objętych tym znakiem pod względem pochodzenia geograficznego.

    Zmiany proceduralne przed EUIPO

    Z dniem 1 października weszło w życie szereg zmian w zakresie postępowania przed EUIPO.

    W pierwszej kolejności wskazać należy, iż po 30 września 2017 r. zastrzeżenia pierwszeństwa trzeba składać łącznie z wnioskiem o rejestrację unijnego znaku towarowego. Dotychczas takie oświadczenia mogły być składane po złożeniu wniosku. Natomiast dokumentacja na poparcie zastrzeżenia pierwszeństwa musi zostać przekazana w ciągu trzech miesięcy od daty zgłoszenia, a nie jak dotychczas w ciągu trzech miesięcy od otrzymania zastrzeżenia pierwszeństwa. Warto również podkreślić, że zastrzeżenie pierwszeństwa nie jest już rozpatrywane merytorycznie, bowiem pozostaje jedynie oświadczeniem, aż do momentu powołania się na nie. Niezbędne będzie jego zatwierdzenie w trakcie trwania postępowania.

    Kolejną zmianą jest możliwość uzyskania charakteru odróżniającego znaku w wyniku zgłoszenia roszczenia dodatkowego. Wnioskodawcy będą bowiem mogli powoływać się na treść art. 7 ust.3, zgłaszając roszczenie dodatkowe lub alternatywne (zarówno już na początku procesu, jak i w trakcie jego trwania). Niewątpliwą zaletą roszczenia dodatkowego jest fakt, iż krystalizuje się ono dopiero po wydaniu negatywnej decyzji ostatecznej dot. samoistnego charakteru odróżniającego. W konsekwencji użytkownicy nie muszą ponosić kosztów związanych z gromadzeniem i przedstawianiem dowodów użycia, jeżeli nie jest to konieczne.

    Na skutek zmian w unijnym prawie znaków towarowych ponownie sformułowane zostały wymogi dotyczące dopuszczalności i uzasadnienia w postępowaniach w zakresie względnych podstaw odmowy rejestracji. Celem tego zabiegu jest zapewnienie większej przejrzystości i uwzględnienie odrębnej podstawy dla oznaczeń geograficznych, wprowadzonej na mocy art. 8 ust. 6 EUTMR. Postanowienia mające zastosowanie do postępowań dot. unieważnienia dostosowano do postępowań sprzeciwowych (chyba że ich odmienny charakter uzasadnia zróżnicowanie).

    Następną zmianą, która weszła w życie z dniem 1 października 2017 r. jest możliwość wystąpienia o przeniesienie unijnego znaku towarowego, jeśli agent lub pełnomocnik rejestruje znak bez upoważnienia właściciela. Dotychczasowym rozwiązaniem powyższego problemu pozostawało jedynie unieważnienie znaku. Nowa procedura przeniesienia ma analogiczny przebieg jak postępowanie w sprawie unieważnienia. Przeniesienie znaku stanowić będzie zatem alternatywny środek naprawczy względem jego unieważnienia.

    Na szczególną uwagę zasługują uproszczenia w zakresie tłumaczeń, elektronicznych środków komunikacji z Urzędem oraz dopuszczalności dowodów ze źródeł internetowych.

    Po 30 września 2017 r. EUIPO uznawał będzie wszystkie bazy danych krajowych i regionalnych urzędów ds. własności intelektualnej w UE, jak również dopuści korzystanie z bazy TMview jako portalu umożliwiającego dostęp do danych z urzędów krajowych. Ponadto będzie można powoływać się na treść przepisów prawa krajowego, które są dostępne za pośrednictwem źródła internetowego uznanego przez Urząd. W konsekwencji, osoba wnosząca sprzeciw lub wniosek o unieważnienie będzie mogła dostarczyć dowody, powołując się na takie źródło.

    Począwszy od dnia 1 października 2017 r. mają zastosowanie nowe standardy przedstawiania tłumaczeń dokumentów. Na mocy art. 25 EUTMIR tłumaczenie będzie można ograniczyć tylko do tych fragmentów dokumentu, które będą istotne dla sprawy. Większość materiałów dowodowych w dalszym ciągu będzie można składać w dowolnym języku urzędowym UE. Jeżeli język, w którym przedstawione zostaną dowody na poparcie uzasadnienia (z wyjątkiem zaświadczeń potwierdzających zgłoszenie znaku, rejestrację i przedłużenie ochrony lub treść przepisów prawa) nie będzie językiem postępowania, zgłaszający będzie obowiązany przedłożyć tłumaczenie dopiero na żądanie Urzędu lub na uzasadniony wniosek drugiej strony. Co ważne, zasady te będą miały zastosowanie w odniesieniu do dowodów składanych w celu wykazania renomy lub nabytego charakteru odróżniającego znaku. Powyższe zmiany przyniosą realne korzyści użytkownikom systemu unijnych znaków towarowych, bowiem znacznie usprawniają i ułatwiają proces, obniżając zarazem koszty ogólne.

    Warto również zaznaczyć, iż z dniem 1 października 2017 r. w zakresie komunikacji z EUIPO nastąpi kilka zmian uwzględniających nowe technologie informacyjne. Przede wszystkim zrezygnowano z przestarzałych form korespondencji, tj. doręczeń osobistych i za pośrednictwem skrytki pocztowej Urzędu. Ponadto z Urzędem można będzie kontaktować się, korzystając z usług kurierskich, które traktowane będą na równi z usługami pocztowymi. Jednocześnie termin „elektroniczne środki komunikacji” zdefiniowano na tyle szeroko, aby mógł obejmować inne niż tylko faks rozwiązania techniczne wykorzystywane do komunikacji elektronicznej. Do końca roku 2017 będzie można wysyłać do EUIPO zgłoszenia i korespondencję faksem. Od 1 stycznia 2018 r. jedynym skutecznym kanałem komunikacji z EUIPO służącym do zgłaszania nowych znaków i do odnawiania ochrony praw już istniejących stanie się system elektroniczny.


    Wróć do bloga

Top

Kontakt

LAWYER LINE Sp. z o.o.

ul. Działowa 16/55

61-747 Poznań

kancelaria@lawyerline.pl

+48 577 138 800