Blog

  • Prawnicy Lawyer Line

    Znaki towarowe powszechnie znane, czyli co o znakach towarowych wiedzieć należy


    Czy możliwe jest zabronienie komuś posługiwania się jego już zarejestrowanym znakiem towarowym? Co łączy znaną polską markę John Lemon z wdową po liderze The Beatles?

    Dowiedz się więcej o podłożu tego konflikt, oraz dlaczego katowicki producent lemoniady musiał zrezygnować z posługiwania się swoim znakiem.

    Yoko Ono zainterweniowała w sprawie zakazu sprzedaży i posługiwania się już zarejestrowanym znakiem towarowym przez firmę John Lemon w Europie. Wskazała, iż producent lemoniady uzyskał renomę i korzyści wywołane pamięcią jej zmarłego męża. John Lemon odrzucił wszelkie oskarżenia oraz podkreślił, iż nigdy nie chciał wprowadzić w błąd co do swojej nazwy, a tym bardziej bazować na renomie i popularności męża Ono. Pomimo tego zdecydowali się zaprzestać produkcji i zmienić nazwę napoju, który od teraz będzie można nabyć pod marką „On Lemon”.

    Prawnik reprezentujący spółkę wskazał, iż firma jest tylko małym, rodzinnym biznesem i nie byłaby w stanie ponieść tak wysokich kosztów procesowych oraz doprowadziłoby to ją do upadku. Poprzez ten fakt, była zmuszona do ugody.

    Jednak, czy rzeczywiście John Lemon był bez winy? I dlaczego producent lemoniady został zmuszony do ugody?

    Zacznijmy od kwestii posługiwanie się symbolami artysty przez markę. W trakcie swojej kampanii marketingowej John Lemon używał zdjęcia cytryny w charakterystycznych „lenonkowych” okularach oraz cytatami jak „Let It Be” i „Imagine”. Istnieje możliwość uznania tego za naruszenie prawa, w szczególności, iż odbywało się bez niczyjej zgody.

    Kolejna rzeczą, która działa na niekorzyść katowickiej spółki, to fakt, że przed rejestracją znaku towarowego nie dokonał on jego należytej weryfikacji. Poprzez to ich znak towarowy nawiązywał do powszechnego znaku towarowego co spotkało się z niezadowoleniem Yoko Ono.

    Czym jest powszechnie znany znak towarowy i jakie przesłanki musi spełniać?

    Znak ten nie posiada ustawowej definicji, nie jest zarejestrowany i występuje stosunkowo rzadko. Aby można było zakwalifikować dany znak towarowy do powszechnie znanego konieczna jest jego znajomość przez minimum 50% potencjalnych odbiorców (Wyrok WSA w Warszawie z dnia 16.06.2011r., VI SA/Wa 617/11, Wyrok WSA w Warszawie z dnia 14.10.2010 r., VI SA/Wa 1345/10 ) oraz spełnienie pewnych przesłanek. W polskim prawie nie mamy konkretnego katalogu tych przesłanek, jednak możemy się powołać m.in na czas używania znaku jako wykładnik możliwości zapadnięcia znaku w świadomości kupujących, sytuację towaru na rynku (jego ilość, dostępność, sposób i zasięg dystrybucji), kampanię reklamową, zwłaszcza jej formy, czas trwania i ekspansywność, oraz siłę odróżniającą znaku (Wyrok WSA w Warszawie z dnia 14.10.2010 r., VI SA/Wa 1345/10). Żadna z przytoczonych przesłanek nie ma charakteru nadrzędnego względem innych okoliczności. Ponadto znak powszechnie znany charakteryzują dwa, zasadnicze elementy. Pierwszy z nich związany jest z funkcją odróżniającą (oznaczania podchodzenia), a druga to notoryjność. Konieczne jest ich spełnienie aby znak był objęty ochroną (Wyrok WSA w Warszawie z dnia 14.10.2010 r., VI SA/Wa 1345/10, Wyrok NSA z dnia 7.05.2008 r.II GSK 493/07). Znak powszechnie znany korzysta również z ochrony na gruncie prawa autorskiego równej znakom zarejestrowanym w Urzędzie Patentowym.

    Proces przekształcania znaku towarowego w znak powszechnie znany nie jest prosty ani szybki. Ważnym warunkiem jest wykazanie używania takiego znaku do oznaczenia towarów lub usług w obrocie, znajomość znaku wsród ponad 50% potencjalnych odbiorców oraz posługiwanie się nim na większości terytorium danego kraju przez zainteresowanych nabyciem danego towaru lub usługi. Zatem przesłankę powszechnej znajomości znaku towarowego powinna być oceniana w odniesieniu do terytorium Polski (Wyrok WSA w Warszawie z dnia 16.06.2011r., VI SA/Wa 617/11).

    Często termin znaku powszechnie znanego jest porównywany lub stosowany zamiennie do renomowanego znaku towarowego. Zasadniczą różnicą pomiędzy znakami jest konieczność rejestracji renomowanego znaku towarowego oraz wymóg rozpoznawalności znaku powszechnego, który jest wyższy niż przy znakach renomowanych (50% potencjalnych odbiorców). 

    Podsumowując, istotnym elementem podczas weryfikacji potencjalnego znaku towarowego jest również zwrócenie uwagi na powszechnie znane znaki towarowe. Powtarzającym się zabiegiem jest wywoływane skojarzenie jednego znaku z drugim. Przykład „John Lemon” najlepiej obrazuje fakt, że pomimo rejestracji znaku towarowego przez danego producenta na terenie UE, możliwe jest zabronienie posługiwania się danym oznaczeniem. Przed rejestracją należy zwrócić szczególną uwagę na weryfikację oraz powierzyć ją doświadczonemu podmiotowi. Zaniechanie zlecenia weryfikacji, a potem rejestracji znaku towarowego przez specjalistów może skutkować sporymi stratami materialnymi w przyszłości. Za przykład może służyć wspomniany w tytule niniejszego artykułu spór.

    Autor: Anna-Maria Sobczak
    Artykuł opublikowany w Magazynie „Świat Butów” nr 03/2018.


    Wróć do bloga

Top

Kontakt

LAWYER LINE Sp. z o.o.

ul. Działowa 16/55

61-747 Poznań

kancelaria@lawyerline.pl

+48 577 138 800